Szyk zdania pojedynczego w języku szwedzkim

Szyk zdania w języku szwedzkim – Ordföjld

Zasady tworzenia zdanie pojedynczego w języku szwedzkim oparte są na bardzo sztywnych zasadach. Należy pamiętać o tym, że dowolność jest ograniczona i że czasownik stoi zawsze na drugim miejscu w zdaniu.

Jeśli zapamiętacie tę zasadę, będziecie w stanie zbudować poprawnie brzmiące zdanie, które będzie jasne i zrozumiałe dla odbiorcy. Potraktujcie tę zasadę jak regułę w matematyce.

Przykład:

Jag                                           åker      (Jadę).                                    

I miejsce – podmiot            II miejsce – orzeczenie  

I jest proste zdanie pojedyncze.       

W zdaniu pojawiają się kolejne elementy

Jag                                           åker                                            till stan.

( Jadę do miasta )

I miejsce – podmiot            II miejsce – orzeczenie          III miejsce – reszta zdania (okolicznik czasu/okolicznik miejsca).

To, że na drugim miejscu zawsze jest czasownik, nie oznacza, że na pierwszym miejscu zawsze musi stać podmiot. W zależności od tego, co chcecie wyartykułować i co ma większe znaczenie dla przekazu warto wstawić na pierwszym miejscu w staniu:

Przykłady:

  • Jag åker till Malmö i morgon. Jadę do Malmo jutro.
  • I morgon åker jag till Malmö. Jutro jadę do Malmo. 
  • Till Malmö åker jag i morgon. Do Malmo jutro jadę.

 

  • Klaus, Katerina och Olof träffar på restaurangen klockan 4.  Klaus, Katerina i Olof spotykają się w restauracji o 4.
  • Klockan 4 träffar Klaus, Katerina och Olof på restaurangen. O 4 spotykają się Klaus, Katerina i Olof w restauracji.
  • På restaurangen träffar Klaus, Katerina och Olof klockan fyra. W restauracji spotykają się Klaus, Katerina i Olof o 4.

 

Dlaczego w powyższych zdaniach może się wydawać czasownik nie zawsze jest na drugim miejscu ? Właśnie, że jest ! Istotne jest, aby rozpoznawać części zdania, a nie części mowy. Częścią zdania jest na przykład okolicznik czasu (Klockan 4).

W języku szwedzkim okoliczniki mogą występować zarówno na pierwszym jak i na ostatnim miejscu w zdaniu.

Po co zamieniać części zdania miejscami ?

Gramatyka języka szwedzkiego jest dosyć prosta, zdania rzadko są zawiłe, a jeżeli już – to w języku literackim. Co nie oznacza, że nie możemy pozwolić sobie na pewną dowolność i wstawiać poszczególne części zdania w takich pozycjach, w jakich zdanie pozwoli nam wyrazić naszą intencję. Każdy zestaw zdań przekazuje pewne informacje – 2 zestawy – 2 informacje.  Za każdym razem, co innego umieszczamy na początku. W jakim celu ? W takim, aby na samym początku powiedzieć o tym, co jest dla nas najważniejsze.

  • Klaus, Katerina och Olof träffar på restaurangen klockan 4.  – istotne jest, kto się spotyka w restauracji.
  • Klockan 4 träffar Klaus, Katerina och Olof på restaurangen.  – istotny jest czas.
  • På restaurangen träffar Klaus, Katerina och Olof klockan fyra. – istotne jest miejsce.

Szyk zdania w pytaniach

Są 2 sposoby tworzenia pytań.

I. Inwersja (przestawiamy orzeczenie z podmiotem – orzeczenie “wskakuje” na pierwszą pozycję w zdaniu).

Åker du till Malmö i morgon ? Czy jedziesz do Malmö jutro?

Nja, ja vet inte. Vi får se 🙂 Nie wiem, zobaczymy.

Ważne! W języku szwedzkim nie ma słówka “Czy” w pytaniach. “Czy” Jest specyficzne dla języka polskiego.

II. Dodanie słówka pytającego na początku

Vart åker du ? Jag åker till Stockholm. Dokąd jedziesz? Jadę do Sztokholmu.

Vad heter du ? Jag heter Sara. Jak się nazywasz? Nazywam się Sara.

WAŻNE! Tutaj czasownik/orzeczenie również występuje na 2 pozycji.

Negacje / zdania przeczące

W języku szwedzkim, zdania przeczące tworzy się poprzez dodanie inte. W zdaniach pojedynczych, twierdzących wyraz ten wstawiamy za czasownikiem.

Przykład. Jag åker inte till Malmö i morgon. Jutro nie jadę do Malmö.
W zdaniach pytających inte pozostaje na stałym miejscu.  Jedyne co zmieniamy to pozycja czasownika, o czym wspomniano wcześniej.

Åker du inte till Malmö imorgon ? Czy jutro nie jedziesz do Malmö?

Bor du inte i Göteborg ? Nie mieszkasz w Göteborgu?

W przypadku pytań, sugestii oraz innych spraw związanych z językiem szwedzkim, zachęcam do kontaktu pod adresem mailowym biuro@szwedzkionline.eu lub dodanie komentarzy pod wpisem.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *