8 najczęstszych błędów popełnianych przez osoby uczące się języka szwedzkiego

Język szwedzki zaliczany do jednego z łatwiejszych języków do nauczenia się przez obcokrajowców. Dla nas jednak Polaków, czy też “nie-Skandynawów”, nie jest intuicyjny. To jasne, że błędy popełniamy nawet w języku ojczystym, ale mimo tych błędów, jesteśmy zrozumiani (w większości przypadków).

O każdym języku można napisać, że jest specyficzny, zarówno o szwedzkim jak i o polskim. Na potrzeby sytuacji przyjmijmy, że język szwedzki jest specyficzny dla nas, uczących się go. Ta specyfika polega na tym, że my Polacy (i nie tylko!) uczący się tego języka, popełniamy podobne błędy, które wydają się mało istotne dla nas, jednakże dla Szwedów są one rażące. I żeby była jasność – używam sformułowania “My Polacy”, mając na myśli rodzimych użytkowników języka polskiego. Poza tym błąd, popełniany przez osobę uczącą się języka dla nas obcego, prawdopodobnie nigdy nie zostałby popełniony przez rodzimego, świadomego użytkownika danego języka ojczystego.

O takich błędach chcę napisać.

Błędy wymienione są w kolejności od tych popełnianych najczęściej.

1. Błędny szyk zdania

Każdy, kto uczy się języka szwedzkiego, od początku wie jakie są zasady. W zdaniach pojedynczych czasownik zawsze jest na drugim miejscu, w zdaniach podrzędnie złożonych obowiązują sztywne reguły, o których możecie poczytać https://szwedzkionline.eu/bisatser-to-wcale-nie-jest-trudne/

Wypowiadając się po szwedzku, bardzo często stosujemy polski szyk zdania, lub “tłumaczymy” nasze myśli “na bieżąco”. To brzmi tak jakbyśmy używali szwedzkich wyrazów, ale – dla Szweda- w sposób zupełnie przypadkowy i chaotyczny.

Skoro znamy zasady, dlaczego nie potrafimy się do nich stosować?

Ponieważ są one dla nas nienaturalne. Są bardzo proste, logiczne i …. sztywne. Zarówno w języku polskim jak i angielskim, pozwalamy sobie na dużo więcej swobody.

2. Nieprawidłowa wymowa

“Kön” i “kön” wyglądają identycznie. Więc na czym polega różnica?

Niech będzie, że kön, to kolejka (grupa ludzi stojąca w sklepie jeden za drugim), zapisana w formie określonej (posiada rodzajnik “en”). Sprawdź wymowę tu http://lexin.nada.kth.se/sound/k0366.mp3

Kön, to płeć (z rodzajnikiem “ett” notabene). Tu wymowa http://lexin.nada.kth.se/sound/k0366n.mp3

Inny, częsty błąd – czytamy tak samo wyrazy znaczące co innego:

kissa – oznacza “robić siku”, wymowa http://lexin.nada.kth.se/sound/kissar.mp3

kyssa – ‘”całować”. Znając reguły wymowy, wydawać by się mogło, że wymowa to jest podobna lub identyczna do słowa powyżej, jednak tak nie jest. Ponieważ pliku z wymową dla kyssa, nie znalazłam, sprawdźcie jak się wymawia po szwedzku słowo całus, od którego pochodzi czasownik http://lexin.nada.kth.se/sound/kyss.mp3

3. “I” oraz “på” użyte w sposób nieprawidłowy

Dosłownie “i” oznacza po polsku “w”, a “på” oznacza “na”. Nie oznacza to jednak, że można w sposób dosłowny tłumaczyć treści z polskiego na szwedzki. W języku szwedzkim “i” używane jest głównie do pokazania, że coś znajduje się fizycznie w środku. “På” można odnieść do “zdarzeń niematerialnych”, “abstrakcyjnych”. Sporo Wam wyjaśni poniższa tabela:

Första övningsboken i svensk grammatik by Gunnar Hellström
Första övningsboken i svensk grammatik by Gunnar Hellström

4. Określoność

Bardzo często popełniamy tu błędy, ponieważ w języku polskim co prawda ona istnieje, ale nie ma aż tak dużego znaczenia jak w języku szwedzkim. A w języku szwedzkim temat określoności to temat bardzo obszerny i, nie oszukujmy się, dosyć trudny.

Jaka jest na przykład różnica, między: på kontoret a på kontor?

Jag är inte på kontoret idag. Nie ma mnie dzisiaj w biurze. – chodzi o konkretne biuro, w którym pracuję na co dzień

Jag arbetar på kontor. Pracuję w biurze, nieważne w którym, liczy się sam fakt. Wykonuję pracę biurową

Inny przykład:

Det kontoret, detta kontoret, kontoret – jaka jest różnica?

Det kontor czy detta kontor, czy det här kontoret? A może te wszystkie formy są poprawne? Niedługo zaproszę Was na oddzielny wpis na ten temat

5. Czasowniki posiłkowe użyte w sposób niewłaściwy

Du måste äta frukost! Czy można tak powiedzieć? Można, ale będzie to miało taki wydźwięk, jakby osoba, która to zdanie wypowiadała, coś nam kazała zrobić w sposób nieznoszący sprzeciwu. Nie brzmi to dobrze, wręcz niegrzecznie. Co innego, jak usłyszymy Du borde äta frukost. I tak to zdanie powinno zabrzmieć.

Inny przykład – Det ska regna. Będzie padać. Czy my jesteśmy wróżkami, żeby w ten sposób powiedzieć? Nie! Możemy tak sądzić patrząc na zbliżające się chmury, ale wciąż nie możemy nadać tej wypowiedzi takiej dozy pewności, bo przecież wcale nie musi padać. Dlatego należy powiedzieć: Det kommer att regna, nawet jeśli wiszą nad nami czarne chmury.

6. Błędne użycie czasów preteritum i perfekt

Większość osób uczących się szwedzkiego, operuje czasem preteritum opisując czynności zaistniałe w przeszłości. Różnica jednak między perfekt a preteritum jest znacząca, ponieważ pierwszy czas stosowany jest do opisu wydarzeń z przeszłości, a drugi – do wpływu na teraźniejszość (tzw. czas przeszło-teraźniejszy, którego w języku polskim nie mamy). To tak w skrócie.

7. Tidsuttryck – czyli błędne użycie wyrażeń związanych z czasem

Napisane bardzo ogólnie, ponieważ to zagadnienie można rozbić na czynniki pierwsze. Przytoczę jednak przykłady najczęściej popełnianych błędów w tej kategorii:

  • i måndag, i tisdag – takiej formy nie ma. Jest za to: på måndag, på tisdag (w poniedziałek, we wtorek), lub i måndags, i tisdags (w ubiegły poniedziałek, w ubiegły wtorek)
  • i 1980 år – takiej formy też nie ma. Jest za to år 1980 (w 1980 r.) lub i år (w tym roku)

8. Zaimki osobowe

Vi, vår, vårt, våra

Ni, er, ert, era

Sin, sitt, sin

Kiedy użyć min, a kiedy sin?

W języku polskim mamy formę zarówno “mój” jak i “swój”. Analogicznie jest w języku szwedzkim.

Dlaczego zatem Polacy uczący się szwedzkiego, popełniają w tym miejscu błędy?

Otóż: po wielu latach nauki angielskiego, przyzwyczajamy się, że taka forma jak “swój” może nie istnieć. W angielskim jej nie ma. Następnie zaczynamy uczyć się szwedzkiego i pojawia się konfuzja – co to jest i jak tego używać? Dodam, że Polacy i tak stosunkowo rzadko popełniają błąd związany z użyciem we właściwy sposób formy sin, sitt, sina w porównaniu do osób anglojęzycznych.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *